
ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ
ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਕਲਾਸਕੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਮੱਰਾ ਬੋਲਚਾਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਂਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ।
ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ 1945 ਵਿੱਚ ਜਲੰਧਰ ਨੇੜੇ ਪੱਤੜ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣੇ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।
ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਹਰਫ਼ ਅਤੇ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਵਰਗੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਕਲਾਸਿਕ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਮੱਰਾ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ 1980ਵਿਆਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ, ਕਿਸਾਨ, ਘਾਟੇ ਅਤੇ ਆਪ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ, ਅਤੇ ਲੋਰਕਾ, ਬ੍ਰੈਖ਼ਤ ਅਤੇ ਨੇਰੂਦਾ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ।
ਉਸ ਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ ਜਿੱਤਿਆ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ 2020 ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਵਿੱਚ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ 2024 ਵਿੱਚ ਤੁਰ ਗਿਆ।