
ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ
ਬਿਰਹਾ ਦਾ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਕਵੀ, ਆਪਣੇ ਕਾਵਿ-ਨਾਟ ਲੂਣਾ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦਾ ਲੇਖਕ।
ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ 1936 ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਰਗੜ੍ਹ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਬੜਾ ਪਿੰਡ ਲੋਹਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ, ਜੋ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਟਾਲੇ ਆ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲਿਆ। ਉਹ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਬਣਿਆ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਬਿਰਹਾ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ: ਗੁਆਚਿਆ ਪਿਆਰ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਤਾਂਘ, ਸਾਦੀ, ਗਾਉਂਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ। ਉਸ ਦੇ ਕਾਵਿ-ਨਾਟਕ ਲੂਣਾ ਨੇ ਪੂਰਨ ਭਗਤ ਦੀ ਕਥਾ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਲੂਣਾ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਮੁੜ ਸੁਣਾਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੁੱਢੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਮੁਟਿਆਰ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ। 1967 ਵਿੱਚ, ਇਕੱਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦਾ ਜੇਤੂ ਬਣਿਆ।
ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਮਹਿੰਦਰ ਕਪੂਰ, ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੇ ਗਾਏ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਗਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਪੀਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ 1973 ਵਿੱਚ ਛੱਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਤੁਰ ਗਿਆ।