ਪੂਰਨ ਭਗਤ

ਪੂਰਨ ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਲਵਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਇੱਕ ਜੋਤਸ਼ੀ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਉੱਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਭੋਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਗੱਭਰੂ ਬਣ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਓ ਦੀ ਜਵਾਨ ਰਾਣੀ ਲੂਣਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਪੂਰਨ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨੂੰ ਹੱਥ ਪਾਉਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੇ ਬਿਨਾਂ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਵੱਢ ਕੇ ਸਰੀਰ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਉੱਥੋਂ ਲੰਘਦਾ ਜੋਗੀ ਗੋਰਖਨਾਥ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਊਂਦਾ ਕੱਢ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਜੋਗੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਤ ਬਣ ਕੇ ਸਿਆਲਕੋਟ ਮੁੜਦਾ ਹੈ; ਲੂਣਾ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਦਾਤ ਮੰਗਣ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਦਾਤ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਅੰਨ੍ਹੀ ਮਾਂ ਇੱਛਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੋ-ਰੋ ਕੇ ਅੰਨ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਜਿਸ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਸਿਆਲਕੋਟ ਨੇੜੇ ਪੂਰਨ ਦਾ ਖੂਹ, ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਔਲਾਦ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ।

ਗੁੱਜਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਵੀ ਕਾਦਰਯਾਰ ਨੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਏ ਬਾਰੇ ਵੀ ਲਿਖਿਆ, ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਸੀਹਰਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਬੰਦ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਫ਼ੀ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤੀ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਨਾਥ ਰਵਾਇਤਾਂ ਗਾਥਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।