ਹਵਲਦਾਰ ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ

ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ 1858 ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਝੋਰੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਅਤੇ 1887 ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਏ। 1897 ਤੱਕ ਉਹ 36ਵੀਂ ਸਿੱਖ ਪਲਟਣ ਵਿੱਚ ਹਵਾਲਦਾਰ ਸਨ, ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਤੀਰਾਹ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਣਾ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਤਾਇਨਾਤ।

12 ਸਤੰਬਰ 1897 ਨੂੰ ਉਹ ਫ਼ੋਰਟ ਲੌਕਹਾਰਟ ਅਤੇ ਫ਼ੋਰਟ ਗੁਲਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਦੀ ਸਿਗਨਲ ਚੌਕੀ ਸਾਂਭਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕੀ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਕਮਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਅਫ਼ਰੀਦੀ ਅਤੇ ਓਰਕਜ਼ਈ ਕਬਾਇਲੀਆਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਚੌਕੀ ਨੇ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕੋਈ ਸੱਤ ਘੰਟੇ ਮੋਰਚਾ ਸਾਂਭੀ ਰੱਖਿਆ, ਹੀਲੀਓਗ੍ਰਾਫ਼ ਰਾਹੀਂ ਫ਼ੋਰਟ ਲੌਕਹਾਰਟ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਦਾ ਹਾਲ ਭੇਜਦੇ ਰਹੇ। ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਪ ਇਕੱਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਡਟੇ ਰਹੇ।

ਸਾਰੇ ਇੱਕੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅੰਦਾਜ਼ਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਬਾਇਲੀਆਂ ਦੇ ਲਗਭਗ 180 ਮਾਰੇ ਗਏ। ਸਾਰੇ ਇੱਕੀਆਂ ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਮੈਰਿਟ ਮਿਲਿਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬਹਾਦਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ। 12 ਸਤੰਬਰ ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਦਿਵਸ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਿੱਖ, ਅਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।