
ਖ਼ੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ
ਲੂਣ ਦੀ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਦੇ ਹਡਾਲੀ ਦਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ। ਉਸ ਦਾ ਟ੍ਰੇਨ ਟੂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਦੋ ਜਿਲਦਾਂ ਵਾਲਾ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਦ ਸਿੱਖਸ ਕਲਾਸਕੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ।
ਖ਼ੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ 1915 ਵਿੱਚ ਲੂਣ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਹਡਾਲੀ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਉਸਾਰੀਕਾਰ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਜੰਮਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਦਿੱਲੀ ਆ ਗਿਆ।
1956 ਦਾ ਉਸ ਦਾ ਨਾਵਲ ਟ੍ਰੇਨ ਟੂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਤਲੁਜ ਕੰਢੇ ਮਨੋ ਮਾਜਰਾ ਨਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 1947 ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਦੋ-ਜਿਲਦੀ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਦ ਸਿੱਖਸ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਿਆਰੀ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇਲਸਟ੍ਰੇਟਿਡ ਵੀਕਲੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਲਮ ਲਿਖਿਆ।
1984 ਵਿੱਚ ਸਾਕਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ ਦੇ ਰੋਸ ਵਜੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ 2014 ਵਿੱਚ ਨੜਿੰਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਹਡਾਲੀ ਵਿੱਚ ਦੱਬੀਆਂ ਗਈਆਂ।