ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ

ਨਾਦਰ ਕੁਲੀ 1688 ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਰਾਸਾਨ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕਮਾਨ ਆਜੜੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ, ਫ਼ੌਜੀ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰਿਆ, ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਅਤੇ 1736 ਵਿੱਚ ਆਪ ਸ਼ਾਹ ਬਣ ਬੈਠਾ।

1738 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਹਿੰਦ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਪੰਜਾਬ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫ਼ਰਵਰੀ 1739 ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਲ ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੰਗੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਫ਼ੌਜੀ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਤਲੇਆਮ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀਹ ਤੋਂ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਉਹ ਤਖ਼ਤ-ਏ-ਤਾਊਸ, ਕੋਹਿਨੂਰ ਹੀਰਾ ਅਤੇ ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਲੈ ਗਿਆ।

ਲੁੱਟ ਅਤੇ ਕੈਦੀਆਂ ਨਾਲ ਲੱਦੀ ਉਸ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁੜਦਿਆਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਤੰਗ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਪਿਛਾੜੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੈਦੀ ਛੁਡਾਏ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਕਰੀਆ ਖ਼ਾਨ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਕੌਣ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਾਠੀਆਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਹਨ; ਉਸ ਨੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਦਿਨ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ। 1747 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋ ਗਿਆ।