
ਸਖ਼ੀ ਸਰਵਰ (ਲੱਖਦਾਤਾ ਪੀਰ)
ਸੰਤ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡੇਰਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਕੋਲ ਸੁਲੇਮਾਨ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਤਲਹਟੀ ਵਿੱਚ ਦਰਗਾਹ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ, ਸੁਲਤਾਨੀਏ, 1947 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਸਨ।
ਸੱਯਦ ਅਹਿਮਦ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਖੀ ਸਰਵਰ, 'ਦਾਨੀ ਪੀਰ', ਜਾਂ ਲੱਖਦਾਤਾ, 'ਲੱਖਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ', ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੁਲਤਾਨ ਨੇੜੇ ਜੰਮੇ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸੂਫ਼ੀ ਸਨ ਜੋ ਡੇਰਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਖ਼ਾਨ ਨੇੜੇ ਸੁਲੇਮਾਨ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਤਲਹਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਗਾਹੇ ਟਿਕ ਗਏ।
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੰਨਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਮੰਨਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਲਤਾਨੀਏ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਹਰ ਬਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪੈਦਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ, ਅਤੇ ਹਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਪੀਰਖ਼ਾਨਾ ਹੁੰਦਾ।
ਉੱਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਦੀ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੀਰਖ਼ਾਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ, ਅਤੇ 1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੰਨਤ ਲਗਭਗ ਮੁੱਕ ਗਈ।