1984
ਭਾਈ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਗੜਵਈ
ਜੂਨ 1984 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਿਆਂ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ।
1951 ਵਿੱਚ ਖੇਮਕਰਨ ਦੇ ਕੋਲ ਭੂਰਾ ਕੋਹਨਾ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਜਥੇਦਾਰ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ 1978 ਦੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬਚ ਗਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿੱਦਿਆ ਲਈ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੰਤ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਗੋਲੀ-ਸਿੱਕਾ ਢੋਇਆ। 6 ਜੂਨ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਉਹ ਹੋਰ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ।
ਜੀਵਨੀ 1984tribute.com ਤੋਂ ਸੰਖੇਪ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ।
ਜੂਨ 1984 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਹਾੜੇ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ, ਭਾਈ ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਸ਼ਬੇਗ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕੁਝ ਸੌ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਾ, ਕਮਾਂਡੋਆਂ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰ ਟੈਂਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰ ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਸਾਂਭੀ ਰੱਖੀਆਂ।
ਲੜਾਈ 6–7 ਜੂਨ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਮੁੱਕੀ। ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਖੰਡਰ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਰੈਫ਼ਰੈਂਸ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸੜ ਗਈ। ਪੰਥ ਇਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਜੂਨ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।