ماچھیواڑے دی لڑائی
ستلج اتے ماچھیواڑے وکھے پرتدے مغلاں نے سوری خاندان دے افغاناں نوں ہرایا، اتے اک مہینے بعد سرہند وچ پھر جتے۔
ہمایوں 1540 وچ شیر شاہ سوری ہتھوں آپݨا راج گوا چکا سی اتے پندراں سال جلاوطنی وچ رہا۔ پنجاب راہیں پرتدیاں بیرم خان ہیٹھ اوس دی فوج نے ستلج پار کرکے ماچھیواڑے وکھے افغاناں نوں بھاجڑ پا دتی؛ بعد دی سرہند دی جت نے دلی دا راہ کھولھ دتا۔
اسے دور دیاں
مغل پنجاب، 1526 – 1705
بابر دیاں توپاں اتے رسالے دیاں چالاں نے کتے وڈی لودھی فوج نوں تباہ کر دتا۔ اوہناں ہی سالاں دی گرو نانک دیو جی دی باݨی بابر دے حملیاں دے دکھاں دی گل کردی ہے۔
دلی اتے قبضہ کر چکا ہندو جرنیل ہیمو جت رہا سی کہ اک تیر اوس دی اکھ وچ وجا؛ اوس دی فوج ٹٹ گئی اتے بالک اکبر دا تخت بچ گیا۔
گرو ہرگوبند صاحب دے سمیں دی پہلی ہتھیاربند ٹکر، جو بیاس اتے سری ہرگوبندپر وساوݨ پچھے ہوئی۔
شاہجہان دے اک باز توں شروع ہوئی جس نوں گرو جی دے سکھاں نے موڑن توں نانہ کر دتی۔ اک مغل دستے نے گرو جی دے پروار وچ ویاہ ویلے حملہ کیتا اتے بھجا دتا گیا۔
مالوے وچ اوہناں گھوڑیاں پچھے لڑی گئی جو سکھ بدھی چند نے شاہی تبیلیاں توں واپس لیاندے سن، اتے جو مول روپ وچ گرو جی لئی بھیٹا سن۔
کدے گرو جی دا آپݨا سالار رہا پیندے خان اوہناں وردھ مغل فوج لے کے آیا اتے ماریا گیا۔ نوجوان تیاگ مل انا چنگا لڑے کہ اوہناں دا ناں تیگ بہادر رکھیا گیا۔
گرو جی دے کرتارپور توں کیرتپر ول جاندیاں ہوئی اک جھڑپ۔
گرو جی دی پہلی لڑائی، کوئی بائی سال دی عمر وچ۔ سڈھورے دے پیر بدھو شاہ آپݨے مریداں سمیت اوہناں لئی لڑے اتے دو پتر گوائے۔