ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ
ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਕਵਿੱਤਰੀ, ਗੁਜਰਾਂਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ। ਵੰਡ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵੈਣ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਕਬਰ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਲਈ ਨਵਾਂ ਵਰਕਾ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹੈ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ 1919 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਦੇ ਘਰ ਜੰਮੀ, ਅਤੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਛਪਵਾਈਆਂ। ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ।
1947 ਵਿੱਚ ਉਹ ਭੱਜ ਕੇ ਭਾਰਤ ਆਈ, ਅਤੇ ਰੇਲਗੱਡੀ ਵਿੱਚ 'ਅੱਜ ਆਖਾਂ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ' ਲਿਖੀ, ਹੀਰ ਦੇ ਕਵੀ ਨੂੰ ਕਬਰ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਂਦੀਆਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਪੁਕਾਰਦਿਆਂ। ਇਹ ਦੋਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਵੰਡ ਦਾ ਵੈਣ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਵਲ ਪਿੰਜਰ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵੱਲੋਂ ਚੁੱਕੀ ਗਈ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਕੁੜੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਇਮਰੋਜ਼ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਰਹੀ, ਅਤੇ 1956 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਅਤੇ 1981 ਵਿੱਚ ਗਿਆਨਪੀਠ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਬਣੀ। ਉਹ 2005 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਈ।
