
ਫ਼ੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫ਼ੈਜ਼
ਸਿਆਲਕੋਟ ਦਾ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਜਿਸ ਦੀ 'ਸੁਬਹ-ਏ-ਆਜ਼ਾਦੀ' ਨੇ 1947 ਦੀ ਸਵੇਰ ਦਾ ਸੋਗ ਮਨਾਇਆ, 'ਇਹ ਉਹ ਸਵੇਰ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਦੀ ਸਾਨੂੰ ਉਡੀਕ ਸੀ'।
ਫ਼ੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫ਼ੈਜ਼ 1911 ਵਿੱਚ ਸਿਆਲਕੋਟ ਨੇੜੇ ਜੰਮਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਬਣਿਆ, ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵੀ ਅਤੇ ਰੁਮਾਨੀ ਵੀ।
1947 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਮ 'ਸੁਬਹ-ਏ-ਆਜ਼ਾਦੀ' ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਾਗ਼ੀ ਚਾਨਣ ਉਹ ਸਵੇਰ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਦੀ ਸਾਨੂੰ ਤਾਂਘ ਸੀ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਰਿਹਾ, ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਕੱਟੀ, ਅਤੇ ਬੈਰੂਤ ਅਤੇ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਜਲਾਵਤਨੀ ਭੋਗੀ।
ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬ ਦੀਆਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਮਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 'ਹਮ ਦੇਖੇਂਗੇ', ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਭਰ ਦੇ ਮੁਜ਼ਾਹਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ 1984 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।

