ਕਨਿਸ਼ਕ

ਕਨਿਸ਼ਕ ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਾਣ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਹਾਕਮ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਧਰਤੀਆਂ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਹੀਂ ਗੰਗਾ ਤੱਕ ਫੈਲੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਸਿਆਲੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪੁਰੁਸ਼ਪੁਰ, ਹੁਣ ਪਿਸ਼ਾਵਰ, ਸੀ।

ਉਹ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਤੂਪ ਬਣਵਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਇਮਾਰਤ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਬੋਧੀ ਸੰਗੀਤੀ ਸੱਦੀ। ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਗੰਧਾਰ ਕਲਾ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋਈ, ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤਾਂ ਨਾਲ।

ਉਸ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ, ਲੰਮੇ ਕੋਟ ਅਤੇ ਬੂਟਾਂ ਨਾਲ, ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਯੂਨਾਨੀ, ਈਰਾਨੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਦੇਵਤੇ ਹਨ। ਮਥੁਰਾ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਉਸ ਦੀ ਸਿਰ-ਰਹਿਤ ਮੂਰਤੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਿੰਦ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਚਲਾਇਆ ਸੰਮਤ, 127 ਈਸਵੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ, ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ।