ਬਾਬਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ
ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1921 ਦੇ 'ਚਾਬੀਆਂ ਦੇ ਮੋਰਚੇ' ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਤੋਸ਼ੇਖ਼ਾਨੇ ਦੀਆਂ ਚਾਬੀਆਂ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ।
ਖੜਕ ਸਿੰਘ 1867 ਵਿੱਚ ਸਿਆਲਕੋਟ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਆਗੂ ਬਣੇ।
1921 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਤੋਸ਼ੇਖ਼ਾਨੇ ਦੀਆਂ ਚਾਬੀਆਂ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲਈਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ 'ਚਾਬੀਆਂ ਦੇ ਮੋਰਚੇ' ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ 1922 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਚਾਬੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਤਾਰ ਭੇਜੀ ਕਿ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ੈਸਲਾਕੁਨ ਲੜਾਈ ਜਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜੇਲ੍ਹ ਗਏ, ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪੱਗ ਦੀ ਥਾਂ ਟੋਪੀ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸਾਲਾਂ ਕੈਦ ਕੱਟੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੰਡ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1963 ਵਿੱਚ ਛਿਆਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ।