ਮਹਿਮੂਦ ਗ਼ਜ਼ਨਵੀ
ਤੁਰਕ ਸੁਲਤਾਨ ਜਿਸ ਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਸਤਾਰਾਂ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਨੂੰ ਗ਼ਜ਼ਨਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਬੋਲਦੀ ਇਸਲਾਮੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਂਦਾ।
ਗ਼ਜ਼ਨੀ ਦਾ ਮਹਿਮੂਦ 971 ਵਿੱਚ ਸੁਬਕਤਗੀਨ ਦੇ ਘਰ ਜੰਮਿਆ, ਇੱਕ ਤੁਰਕ ਗ਼ੁਲਾਮ-ਫ਼ੌਜੀ ਜਿਸ ਨੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਗ਼ਜ਼ਨੀ ਵਿਖੇ ਰਾਜ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ 998 ਵਿੱਚ ਸੁਲਤਾਨ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਨੀ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਇਆ।
1000 ਤੋਂ 1027 ਵਿਚਕਾਰ ਉਸ ਨੇ ਹਿੰਦ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਸਤਾਰਾਂ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ, ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਨਗਰਕੋਟ, ਥਾਨੇਸਰ, ਮਥੁਰਾ ਅਤੇ ਸੋਮਨਾਥ ਦੇ ਮੰਦਰ ਲੁੱਟੇ ਅਤੇ ਅਥਾਹ ਦੌਲਤ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਨੂੰ ਗ਼ਜ਼ਨਵੀ ਸੂਬਾਈ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਇਆ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਅੱਠ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਫ਼ਾਰਸੀ ਬੋਲਦੀ ਇਸਲਾਮੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਦਾਤਾ ਗੰਜ ਬਖ਼ਸ਼ ਵਰਗੇ ਸੂਫ਼ੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨਾਲ ਆਏ, ਅਤੇ ਕਵੀ ਫ਼ਿਰਦੌਸੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਨਾਮਾ ਲਿਖਿਆ। ਉਹ 1030 ਵਿੱਚ ਮਰਿਆ।
