ਮੀਰ ਮੰਨੂ (ਮੁਈਨ-ਉਲ-ਮੁਲਕ)

ਮੁਈਨ-ਉਲ-ਮੁਲਕ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੀਰ ਮੰਨੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੁਗ਼ਲ ਵਜ਼ੀਰ ਕਮਰੁੱਦੀਨ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1748 ਵਿੱਚ ਮਾਨੂਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕਮਾਨ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਨੇ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਮਲਾ ਪਛਾੜਿਆ, ਅਤੇ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਸੂਬੇਦਾਰੀ ਮਿਲੀ।

ਅਗਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਅਬਦਾਲੀ ਦੀ ਈਨ ਮੰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਜ਼ੁਲਮ ਢਾਹੇ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤੇ ਭੇਜੇ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਿਰਾਂ ਦੇ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤੇ। ਸਿੱਖ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰਕੇ ਭਾਰੀ ਚੱਕੀਆਂ ਪੀਸਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਟੋਟੇ ਕੀਤੇ ਗਏ; ਉਹਨਾਂ ਬੀਬੀਆਂ ਦੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਰਦਾਸ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਖਾਣ ਸੀ: 'ਮੰਨੂ ਸਾਡੀ ਦਾਤਰੀ, ਅਸੀਂ ਮੰਨੂ ਦੇ ਸੋਏ, ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਸਾਨੂੰ ਵੱਢਦਾ, ਅਸੀਂ ਦੂਣ ਸਵਾਏ ਹੋਏ।' 1753 ਵਿੱਚ ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ।