
ਸ਼ਾਹ ਨਵਾਜ਼ ਖ਼ਾਨ
ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਅਫ਼ਸਰ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ 1945 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚੱਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਨੇੜੇ ਦੇ ਇੱਕ ਜੰਜੂਆ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸ਼ਾਹ ਨਵਾਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਅਫ਼ਸਰ ਸੀ ਜੋ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। 1945 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਸਹਿਗਲ, ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ, ਅਤੇ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ, ਇੱਕ ਸਿੱਖ, ਦੋਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵੀ, ਨਾਲ ਇਕੱਠਿਆਂ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ।
ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਨੇ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਭੜਕਾਏ, ਅਤੇ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਮੁਆਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਚੁਣਿਆ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ ਬਣਿਆ।