ਸ਼ੇਖ਼ ਅਹਿਮਦ ਸਰਹਿੰਦੀ
ਸਰਹਿੰਦ ਦਾ ਨਕਸ਼ਬੰਦੀ ਸੁਧਾਰਕ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਦੂਜੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦਾ ਮੁਜੱਦਿਦ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਕਬਰ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮੇਲ-ਜੋਲ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਪਿੱਛੇ ਉਸ ਦੇ ਘੇਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਇਸ ਸਬੰਧ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੇਖ਼ ਅਹਿਮਦ ਸਰਹਿੰਦੀ 1564 ਵਿੱਚ ਸਰਹਿੰਦ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਅਤੇ ਹਿੰਦ ਵਿੱਚ ਨਕਸ਼ਬੰਦੀ ਸੂਫ਼ੀ ਸਿਲਸਿਲੇ ਦਾ ਮੋਹਰੀ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਮੁਰੀਦ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਜੱਦਿਦ ਅਲਫ਼ ਸਾਨੀ, ਦੂਜੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਤਾ, ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਉਸ ਨੇ ਅਕਬਰ ਦੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਅਤ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਪਾਲਣਾ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ 1606 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਉੱਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ।
ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਗਵਾਲੀਅਰ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਰੱਖਿਆ। ਉਹ 1624 ਵਿੱਚ ਮਰਿਆ, ਅਤੇ ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਨੇੜੇ ਸਰਹਿੰਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਦਰਗਾਹ, ਰੌਜ਼ਾ ਸ਼ਰੀਫ਼, ਸਾਰੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਰਤਗਾਹ ਹੈ।
ਜੁੜੇ ਹੋਏ
ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਿਸ ਦੇ ਵੇਲੇ 1606 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ। ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸ਼ਾਹਦਰੇ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨ ਹੈ।
ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ। ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਬਣਾਇਆ, 1604 ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦ ਬਣੇ, 1606 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤੇ ਗਏ।