
ਤੇਜ ਸਿੰਘ
1845–46 ਵਿੱਚ ਸਿਪਹਸਾਲਾਰ ਜੋ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਭਰਾਓਂ ਵਿੱਚ ਪੁਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।
ਤੇਜ ਸਿੰਘ 1799 ਵਿੱਚ ਮੇਰਠ ਨੇੜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਘਰ ਜੰਮਿਆ, ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਆਇਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਦਰਬਾਰੀ ਜਮਾਂਦਾਰ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਿਆ।
1845 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਸਿਪਾਹ-ਸਾਲਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ੌਜ ਹੰਭੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਹਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਤਾਜ਼ਾ ਫ਼ੌਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾ ਲਈਆਂ। ਸਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਸਤਲੁਜ ਪਾਰ ਭੱਜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਬੇੜੀਆਂ ਦਾ ਪੁਲ ਤੋੜ ਗਿਆ, ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਦਰਿਆ ਨਾਲ ਫਸਾ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਡੁੱਬ ਗਏ ਜਾਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਆਲਕੋਟ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ 1862 ਵਿੱਚ ਮਰਿਆ। ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਗ਼ੱਦਾਰੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਂ ਹੈ।
