بابا رام سنگھ (نامدھاری)

رام سنگھ 1816 وچ لدھیاݨے نیڑے بھیݨی وچ جمے، رݨجیت سنگھ دی فوج وچ نوکری کیتی، اتے ہزرو دے سدھارک بالک سنگھ دے چیلے بݨے۔ 1857 وچ اوہناں نے بھیݨی صاحب وچ نامدھاری لہر چلائی، سکھاں نوں سخت رہت، شاکاہار اتے سادے جیون ول مڑن دا سدا دے کے۔ کونک اوہناں دے شردھالو بھگتی وچ کوکاں ماردے سن، انگریز اوہناں نوں کوکے کہندے سن۔

اوہناں نے داج اتے بال ویاہ دی مناہی کیتی، عام خرچے دے تھوڑھے جہے حصے وچ سموہک ویاہ کروائے، اتے گاندھی توں دہاکیاں پہلاں انگریزی مال، سکولاں، عدالتاں اتے ڈاکخانیاں دے بائیکاٹ دا پرچار کیتا۔ لہر دی آپݨی ڈاک پرݨالی سی اتے ہر ضلعے وچ آپݨے صوبے۔

1872 وچ کوکیاں دے اک جتھے نے گو ہتیا دا بدلا لیݨ لئی ملیرکوٹلے اتے حملہ کیتا۔ انگریزاں نے ملیرکوٹلے وچ اوہناں وچوں چھیاہٹھ نوں بناں مکدمے توپاں نال اڈا دتا۔ رام سنگھ، جنہاں نے حملے دا حکم نہیں دتا سی، برما جلاوطن کیتے گئے، جتھے اوہ 1885 وچ چلاݨا کر گئے۔ نامدھاری مندے ہن کہ اوہ اج وی جوندے ہن۔