پاݨیپت دی تیجی لڑائی
اٹھارھویں صدی دیاں سبھ توں خونی لڑائیاں وچوں اک۔ مراٹھیاں دی ہار نے سکھاں نوں پنجاب لئی افغاناں نال جوجھݨ والی مکھ طاقت چھڈ دتا۔ اوس دے گھر مڑدیاں سکھاں نے ابدالی دے قافلیاں وچوں ہزاراں بندی چھڈائے۔
1760 تک مراٹھے اتری بھارت دے وڈے حصے اتے کابز سن۔ احمد شاہ ابدالی اوہناں نوں کڈھݨ لئی پنجاب مڑیا، اتے 14 جنوری 1761 نوں دلی دے اتر وچ پاݨیپت وکھے دوویں وڈیاں فوجاں ٹکرائیاں۔
سداشوراو بھاو ہیٹھ مراٹھا فوج دو مہینیاں دی آہمو-ساہمݨی کھڑوت توں بعد گھری ہوئی اتے بھکھی سی۔ لڑائی وچ ابدالی دے بھاری رسالے اتے اوٹھاں اتے بیڑیاں گھمݨ والیاں توپاں (زنبورکاں) نے مراٹھا کیندر توڑ دتا۔ لڑائی اتے بعد دے قتل عام وچ شاید سٹھ توں ستر ہزار مراٹھے مارے گئے، اتے دساں ہزاراں قیدی بݨائے گئے۔
سکھ پاݨیپت وچ نہیں لڑے۔ پر جدوں ابدالی ہزاراں ہندو عورتاں نوں بندی بݨا کے مڑ رہا سی، سکھاں نے اوس دے قافلیاں اتے دھاوے بول کے اوہناں وچوں بہتیاں نوں چھڈایا اتے گھرو-گھری پہنچایا؛ ایہہ مثلاں دے دور دیاں سبھ توں ماݨمتیاں یاداں وچوں ہے۔ مراٹھیاں دی ہار نے پنجاب وچ سکھاں نوں ہی افغاناں دا ٹاکرا کر سکݨ والی اکو-اک طاقت چھڈ دتا۔
Ahmad Shah Abdali's nine invasions
1748 – 1769- 1
- 21749–50
Forces the governor of Lahore to pay tribute
- 31751–52
Besieges Lahore four months; takes Kashmir
- 41756–57
Sacks Delhi, Mathura and Agra
- 5
- 6
- 71764
Attacks Amritsar; harried home by the Sikhs
- 81766–67
Cannot pin down the Sikhs; withdraws
- 91769
Turns back at Gujrat; his last campaign
Each time Abdali went home, the Sikhs came back out of the hills and forests and took the country again. By 1765 the misls held Lahore; Abdali's Afghan empire never kept the Punjab.
اسے دور دیاں
مثلاں، مغل اتے افغان، 1709 – 1799
بندا سنگھ دا پہلا وڈا وار، اک امیر قصبے اتے جو گرو تیگ بہادر جی اتے چھوٹے صاحبزادیاں دے جلاداں دا گھر سی۔
بندا سنگھ نے پیر بدھو شاہ دا بدلا لیا، جس نوں گرو گوبند سنگھ جی دی مدد کرن لئی سڈھورے دے حاکم نے مار دتا سی۔
بندا سنگھ دی کسان فوج نے سرہند دی فوج نوں بھاجڑ پا دتی اتے وزیر خان نوں مار مکایا، اوہ بندا جس نے گرو جی دے چھوٹے صاحبزادیاں نوں شہید کروایا سی۔ دو دن بعد سرہند ڈگ پیا۔
بادشاہ نے آپ سکھ راجدھانی اتے چڑھائی کیتی۔ گلاب سنگھ ناں دے اک سکھ نے بندا سنگھ دے کپڑے پا لئے اتے اوس دی تھاں پھڑیا گیا جدوں کہ بندا کھسک گیا۔
بندا سنگھ اتے اوس دے ساتھی ہتھیار سٹݨ توں پہلاں اٹھ مہینے گھاہ اتے چھل کھا کے اک کندھاں والے اہاتے وچ ڈٹے رہے۔ اوہناں نوں دلی لجا کے شہید کیتا گیا۔
نادر شاہ نے کجھ گھنٹیاں وچ مغل فوج نوں کچل دتا، پھر دلی لٹی اتے تخت-اے-تاوس اتے کوہنور لے گیا۔
چھوٹا گھلوگھارامئی – جون 1746 · کوئی 7،000 سکھ مارے گئے اتے 3،000 شہید کیتے گئے (روایتی انکڑے)'چھوٹا گھلوگھارا'۔ آپݨے بھرا دی موت دا بدلا لیݨ لئی لکھپت رائے نے کاہنونوان دے چھنبھاں وچ سکھاں دا شکار کیتا۔ ہزاراں مارے گئے اتے قیدیاں دے لاہور وچ سر قلم کیتے گئے۔
اکو-اک وار جدوں ابدالی بھارت وچ آمھو-ساہمݨی لڑائی وچ ہاریا۔ سکھ جتھیاں نے اوس دے پچھے ہٹدے قافلیاں اتے حملے کیتے۔