ساراگڑھی دی لڑائی

1897 وچ اتر-پچھمی سرحد اتے تیراہ دے قبیلے انگریزاں وردھ اٹھ کھڑھے ہوئے۔ 36ویں سکھ پلٹݨ سماݨا پہاڑی نوں سانبھی بیٹھی سی، فورٹ لوکہارٹ اتے فورٹ گلستان سمیت، جو آپس وچ ساراگڑھی دی چھوٹی سنکیت چوکی راہیں جڑے سن۔

12 ستمبر 1897 نوں کوئی دس ہزار اورکزئی اتے افریدی قبائلیاں نے ساراگڑھی اتے حملہ کیتا، جس نوں ہوالدار ایشر سنگھ ہیٹھ اکی سکھ سانبھی بیٹھے سن۔ اوہناں نے ہتھیار سٹݨ توں نانہ کر دتی۔ ست گھنٹے اوہ اک توں بعد اک حملہ روکدے رہے، جدوں کہ سگنلمین گرمکھ سنگھ ہیلیوگراف راہیں فورٹ لوکہارٹ نوں لڑائی دی خبر بھیجدا رہا۔ جدوں کندھ وچ پاڑ پیا، ایشر سنگھ نے دروازا سانبھی رکھیا جدوں کہ اوس دے جوان پچھے ہٹے۔ گرمکھ سنگھ نے سنکیت بند کرکے آپݨی رائیفل چکݨ دی اجازت منگی؛ اوہ شہید ہوݨ والا آخری سی۔

سارے اکی شہید ہوئے، اتے ساریاں نوں انڈیان آرڈر آف میرٹ ملیا۔ اوہناں دے مورچے نے فورٹ گلستان نوں بچا لیا۔ ساراگڑھی دوس، 12 ستمبر، سکھ ریجیمینٹ ولوں، دنیا بھر دے سکھاں ولوں اتے برطانیہ وچ یاد کیتا جاندا ہے۔