سرہند اوہ شہر سی جس نال سکھاں نوں سبھ توں ودھ نفرت سی: اوتھے گرو گوبند سنگھ جی دے چھوٹے صاحبزادے شہید کیتے گئے سن۔ جنوری 1764 وچ دل خالصے دیاں سانجھیاں فوجاں نے ایس اتے چڑھائی کیتی۔
افغان صوبیدار زین خان نے 14 جنوری 1764 نوں سرہند نیڑے منہیڑا وکھے اوہناں دا ٹاکرا کیتا، اتے ماریا گیا۔ سکھاں نے سرہند لیا اتے شہر دا وڈا حصہ ڈھاہ دتا؛ پیڑھیاں تک اوتھوں لنگھدے سکھ ایس دے کھنڈراں وچوں اک اٹ چک کے دریا وچ سٹدے رہے۔
سرہند صوبہ مثلاں وچ ونڈیا گیا۔ پٹیالے دے آلا سنگھ نے شہر لیا، اتے پھولکیاں ریاستاں اسے فتح توں ودھیاں۔
اسے دور دیاں
مثلاں، مغل اتے افغان، 1709 – 1799
بندا سنگھ دا پہلا وڈا وار، اک امیر قصبے اتے جو گرو تیگ بہادر جی اتے چھوٹے صاحبزادیاں دے جلاداں دا گھر سی۔
بندا سنگھ نے پیر بدھو شاہ دا بدلا لیا، جس نوں گرو گوبند سنگھ جی دی مدد کرن لئی سڈھورے دے حاکم نے مار دتا سی۔
بندا سنگھ دی کسان فوج نے سرہند دی فوج نوں بھاجڑ پا دتی اتے وزیر خان نوں مار مکایا، اوہ بندا جس نے گرو جی دے چھوٹے صاحبزادیاں نوں شہید کروایا سی۔ دو دن بعد سرہند ڈگ پیا۔
بادشاہ نے آپ سکھ راجدھانی اتے چڑھائی کیتی۔ گلاب سنگھ ناں دے اک سکھ نے بندا سنگھ دے کپڑے پا لئے اتے اوس دی تھاں پھڑیا گیا جدوں کہ بندا کھسک گیا۔
بندا سنگھ اتے اوس دے ساتھی ہتھیار سٹݨ توں پہلاں اٹھ مہینے گھاہ اتے چھل کھا کے اک کندھاں والے اہاتے وچ ڈٹے رہے۔ اوہناں نوں دلی لجا کے شہید کیتا گیا۔
نادر شاہ نے کجھ گھنٹیاں وچ مغل فوج نوں کچل دتا، پھر دلی لٹی اتے تخت-اے-تاوس اتے کوہنور لے گیا۔
چھوٹا گھلوگھارامئی – جون 1746 · کوئی 7،000 سکھ مارے گئے اتے 3،000 شہید کیتے گئے (روایتی انکڑے)'چھوٹا گھلوگھارا'۔ آپݨے بھرا دی موت دا بدلا لیݨ لئی لکھپت رائے نے کاہنونوان دے چھنبھاں وچ سکھاں دا شکار کیتا۔ ہزاراں مارے گئے اتے قیدیاں دے لاہور وچ سر قلم کیتے گئے۔
اکو-اک وار جدوں ابدالی بھارت وچ آمھو-ساہمݨی لڑائی وچ ہاریا۔ سکھ جتھیاں نے اوس دے پچھے ہٹدے قافلیاں اتے حملے کیتے۔