ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸੋਆਂ ਉੱਤੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਸੰਦ, ਬੋਲਾਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਹਿਲੇ ਕਿਸਾਨ, ਅਤੇ ਹੜੱਪਾ ਅਤੇ ਮੋਹਿੰਜੋਦੜੋ ਦੇ ਇੱਟਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ।
ਅਣਪਛਾਤਾ · ਵਿਕੀਮੀਡੀਆਕਹਾਣੀ ਸੋਆਂ ਦਰਿਆ ਦੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੁੱਢਲੇ ਮਨੁੱਖ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਥਰ ਦੇ ਸੰਦ ਛੱਡ ਗਏ, ਅਤੇ ਬੋਲਾਨ ਦੱਰੇ ਹੇਠਾਂ ਮਿਹਰਗੜ੍ਹ ਤੋਂ, ਜਿੱਥੇ ਲਗਭਗ 7000 ਈ. ਪੂ. ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜੌਂ ਅਤੇ ਕਣਕ ਬੀਜਣੀ ਅਤੇ ਕੁਹਾਣ ਵਾਲੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ।
ਉਹਨਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿੰਧ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ ਉਪਜੀ। 2600 ਤੋਂ 1900 ਈ. ਪੂ. ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਵੀ ਕੰਢੇ ਹੜੱਪਾ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਕੰਢੇ ਮੋਹਿੰਜੋਦੜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ: ਖ਼ਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਉਂਤੇ ਹੋਏ, ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਨਿਕਾਸੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ, ਸੁਮੇਰ ਨਾਲ ਅਕੀਕ ਅਤੇ ਕਪਾਹ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਨੇ ਰਾਹ ਬਦਲੇ ਅਤੇ ਮਾਨਸੂਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈ, ਸ਼ਹਿਰ ਖ਼ਾਲੀ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਮੈਦਾਨ ਭਰ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿੰਡ ਗਏ।
ਕਿੱਥੇ ਹੋਇਆ
ਕੀ ਹੋਇਆ
8 ਘਟਨਾਵਾਂ- ਲਗਭਗ 5,00,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂਸੋਆਂ ਉੱਤੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਸੰਦ
ਮੁਢਲੇ ਮਨੁੱਖ ਪੋਠੋਹਾਰ ਪਠਾਰ ਉੱਤੇ ਸੋਆਂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਗੀਟਿਆਂ ਦੇ ਸੰਦ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- ਲਗਭਗ 7000 ਈ. ਪੂ.ਪਹਿਲੇ ਕਿਸਾਨ
ਸਿੰਧ ਦੇ ਪੱਛਮ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਹਰਗੜ੍ਹ ਵਰਗੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਖੇਤੀ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਉੱਭਰਦੇ ਹਨ, ਸਿੰਧ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵਡੇਰੇ।
- ਲਗਭਗ 3300 ਈ. ਪੂ.ਹੜੱਪਾ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ
ਹੜੱਪਾ ਵਿੱਚ ਰਾਵੀ ਦੌਰ ਦੇ ਘੁਮਿਆਰ ਆਪਣੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਸਿੰਧ ਲਿੱਪੀ ਵੱਲ ਪਹਿਲੇ ਕਦਮ ਹੋਣ।
- ਲਗਭਗ 2800 ਈ. ਪੂ.ਕੰਧਾਂ ਵਾਲੇ ਨਗਰ: ਕੋਟ ਦੀਜੀ ਦੌਰ
ਕੱਚੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ, ਮਿਆਰੀ ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਾਲੇ ਨਗਰ ਸਿੰਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦੇ ਹਨ।
- ਲਗਭਗ 2600 ਈ. ਪੂ.ਹੜੱਪਾ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ
ਸਿੰਧ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਰਾਵੀ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਇੱਟਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
- ਲਗਭਗ 2500 ਈ. ਪੂ.ਮੋਹਿੰਜੋਦੜੋ ਦਾ ਵੱਡਾ ਇਸ਼ਨਾਨ-ਕੁੰਡ
ਸਿੰਧ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਕਾਰੀਗਰ ਇੱਕ ਡੂੰਘੇ ਕੁੰਡ ਨੂੰ ਜੜੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਅਤੇ ਬਿਟੂਮਨ ਨਾਲ ਪੱਕਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- ਲਗਭਗ 2600 – 1900 ਈ. ਪੂ.ਰੋਪੜ, ਸਤਲੁਜ ਉੱਤੇ ਸਿੰਧ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼ਿਵਾਲਕ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤਲੁਜ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਹੜੱਪਾ ਨਗਰ, ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੋਦੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਸਿੰਧ ਥਾਂ।
- ਲਗਭਗ 2000 ਈ. ਪੂ.ਮੇਲੂਹਾ ਨਾਲ ਵਪਾਰ
ਸੁਮੇਰੀ ਲਿਖਤਾਂ ਮੇਲੂਹਾ, ਲਗਭਗ ਪੱਕਾ ਸਿੰਧ, ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਅਕੀਕ, ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਹਾਥੀ-ਦੰਦ ਲਿਆਉਂਦੇ ਸਨ।