ਸੀਕਰੀ ਦਾ ਸਤੂਪ
ਮਰਦਾਨ ਨੇੜੇ ਸੀਕਰੀ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸਤੂਪ, ਜੋ ਲਾਹੌਰ ਅਜਾਇਬਘਰ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਘੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬੁੱਧ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਉੱਕਰੇ ਹਨ।
ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਦੀਆਂ ਫੇਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਰਾਮਾਤਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਵੱਲੋਂ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਭੇਟਾ ਅਤੇ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਧੀ ਲਾਈ ਬੈਠੇ ਬੁੱਧ ਕੋਲ ਇੰਦਰ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਫੇਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਗੰਧਾਰ ਸਤੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਕਰੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਅੱਜ ਵੀ ਇਕੱਠੇ, ਆਪਣੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹੋਰ ਮੂਰਤੀਕਲਾ
ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭੁੱਖ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਬੁੱਧ, ਜਿਸ ਦੀ ਹਰ ਪਸਲੀ ਅਤੇ ਨਾੜ ਦਿਸਦੀ ਹੈ: ਗੰਧਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੂਰਤੀ, ਜੋ ਮਰਦਾਨ ਨੇੜੇ ਸੀਕਰੀ ਤੋਂ ਮਿਲੀ।
ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬੁੱਧ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਹਾਨਾ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਮੁੱਛਾਂ, ਪੱਗਾਂ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਗੰਧਾਰ ਦੇ ਕੁਸ਼ਾਣ ਅਮੀਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘੜੀਆਂ।
1985 ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣੇ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਘੋਲ ਵਿਖੇ ਖੁਦਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਾਣ ਕਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਬੋਧੀ ਸਤੂਪ ਦੇ 117 ਉੱਕਰੇ ਥੰਮ੍ਹ ਅਤੇ ਜੰਗਲੇ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਮਿਲੇ, ਜੋ ਜਿਵੇਂ ਲੁਕਾਉਣ ਲਈ ਦੱਬੇ ਗਏ ਸਨ: ਫੁੱਲਾਂ ਲੱਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਹੇਠ ਔਰਤਾਂ, ਪ੍ਰੇਮੀ, ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਚਾਰ।
ਟੈਕਸਲਾ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਮੱਠ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਤੂਪਾਂ ਦੁਆਲੇ ਚੂਨੇ ਵਿੱਚ ਘੜੇ ਬੈਠੇ ਬੁੱਧਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਹਨ, ਬਹੁਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ।
A gilded reliquary found in 1908–09 in the ruins of Kanishka's great stupa at Shah-ji-ki-Dheri outside Peshawar. On its lid the Buddha sits between the gods Brahma and Indra; on its side stands a Kushan king, probably Kanishka himself.
One of Ashoka's inscribed pillars, carved with his edicts in Brahmi. Firuz Shah Tughlaq had it carried from Topra to Delhi in 1356 on a cart said to have had forty-two wheels; its script was finally read by James Prinsep in 1837.