
- ਕਿੱਥੇ
- ਕਾਂਗੜੇ ਤੋਂ ਜੰਮੂ ਤੱਕ ਪਹਾੜੀ ਰਿਆਸਤਾਂ; ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪੋਠੋਹਾਰ, ਲੂਣ ਪਹਾੜੀ ਅਤੇ ਬਾਰ
- ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ
- ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ, ਹਾਕਮ ਅਤੇ ਸਿਪਾਹੀ
ਕਾਂਗੜਾ, ਗੁਲੇਰ, ਚੰਬਾ, ਨੂਰਪੁਰ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜਪੂਤ ਸਨ, ਪਹਾੜੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ; ਜੰਮੂ ਦੇ ਡੋਗਰਾ ਰਾਜਪੂਤ, ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ, ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤਵਰ ਬਣੇ। ਮੈਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਰਾਜਪੂਤ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣ ਗਏ: ਭੱਟੀ, ਜੰਜੂਆ, ਚਿੱਬ, ਮਨਹਾਸ ਅਤੇ ਹੋਰ।
ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ, ਬਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਰਾਜਪੂਤ ਜਿਸ ਨੇ ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਿਆ, ਅੱਜ ਵੀ ਹਰ ਲੋਹੜੀ ਨੂੰ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੰਜੂਆ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਲੂਣ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਰਹੇ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜਪੂਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ।

