
ਸਰ ਗੰਗਾ ਰਾਮ
ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਦਾਨੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਪਿਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਅਜਾਇਬਘਰ, ਡਾਕਖ਼ਾਨਾ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਰਾਮ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।
ਗੰਗਾ ਰਾਮ 1851 ਵਿੱਚ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇੜੇ ਮਾਂਗਟਾਂਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਅਤੇ ਰੁੜਕੀ ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਐਗਜ਼ੈਕਟਿਵ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਘੜਿਆ: ਜਨਰਲ ਪੋਸਟ ਆਫ਼ਿਸ, ਲਾਹੌਰ ਅਜਾਇਬਘਰ, ਐਚੀਸਨ ਕਾਲਜ, ਮੇਓ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ, ਹੇਲੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ ਅਤੇ ਗੌਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ ਦੀਆਂ ਰਸਾਇਣ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ।
ਮਿੰਟਗੁਮਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰੇਨਾਲਾ ਖ਼ੁਰਦ ਵਿੱਚ ਠੇਕੇ ਉੱਤੇ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੁੱਕੇ ਖੇਤਾਂ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਪਣ-ਬਿਜਲੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ, ਅਤੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ: ਵਿਧਵਾ ਆਸ਼ਰਮ, ਕਾਮਰਸ ਸਕੂਲ, ਅਤੇ 1921 ਵਿੱਚ ਸਰ ਗੰਗਾ ਰਾਮ ਹਸਪਤਾਲ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ।
ਉਹ 1927 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਲਾਹੌਰ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਜਦੋਂ 1947 ਵਿੱਚ ਦੰਗਈਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੁੱਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ ਨੇ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੌੜੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਢਾਲ ਦਿੱਤਾ।