ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਉਸਰਈਏ
ਭੌਤਿਕ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਰਸਾਇਣ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਬੀਜ-ਖੋਜੀ, ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਇੱਕ ਪੁਰਾਤੱਤਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ।
ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਪੰਜਾਬ
1849 – 1947
ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਦਾਨੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਪਿਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਅਜਾਇਬਘਰ, ਡਾਕਖ਼ਾਨਾ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਰਾਮ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।
ਗੌਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਰਸਾਇਣ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਲਿਆਇਆ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਉੱਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ।
ਭੇਰੇ ਦਾ ਪੁਰਾਤੱਤਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਜਿਸਨੇ 1921 ਵਿੱਚ ਹੜੱਪਾ ਵਿੱਚ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੰਝ ਸਿੰਧ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਗੁਜਰਾਂਵਾਲੇ ਦਾ ਡਾਕਟਰ ਜਿਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਾਰਮਾਕੋਲੋਜੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪਰਖੀਆਂ।
ਭੇਰੇ ਦਾ ਪੁਰਾ-ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜਿਸ ਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਇਸ ਦੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਬਣਾਈ।
ਭੇਰੇ ਦਾ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜਿਸ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੋਜ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣਿਆ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜਿਸ ਨੇ ਵੰਡ ਦੇ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵਸਾਇਆ, ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹਰੇ ਇਨਕਲਾਬ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ, ਅਤੇ ਕਾਂਗੜਾ ਚਿੱਤਰਕਲਾ ਦੇ ਕਲਾਸਕੀ ਅਧਿਐਨ ਲਿਖੇ।
ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਖਗੋਲ-ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਹ ਹੱਦ ਲੱਭੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਮਰਦਾ ਤਾਰਾ ਢਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 1983 ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ।
ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ ਭੌਤਿਕ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਜਿਸਨੇ ਆਰਥਰ ਕੌਂਪਟਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਕਿਰਨਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।
ਦੋ ਪੰਜਾਬ
1947 – ਅੱਜ
ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਪੁਲਾੜ ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਲਾੜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਛੱਡਣ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
ਮੁਲਤਾਨ ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦਾ ਜੀਵ-ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜਿਸ ਨੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਕੋਡ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ਦਾ ਢੰਗ ਵਿਖਾਉਣ ਲਈ 1968 ਦਾ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ।
ਝੰਗ ਦਾ ਭੌਤਿਕ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਜਿਸ ਨੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਦੋ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰਨ ਲਈ 1979 ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ।
ਮੋਗੇ ਦਾ ਭੌਤਿਕ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਫ਼ਾਈਬਰ ਆਪਟਿਕਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੱਚ ਦੇ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਭੇਜਣ ਦਾ ਕੰਮ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹੈ।
ਝੰਗ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਭੌਤਿਕ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਕਿਰਨਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਸਮਝਾਉਣ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਚਿਹਰਾ ਬਣਿਆ।
ਲੁਧਿਆਣੇ ਦਾ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਖੋਜੀ, ਜਿਸਦੀਆਂ ਨੌਰਮਨ ਬੋਰਲੌਗ ਦੀਆਂ ਮਧਰੀਆਂ ਕਣਕਾਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਨਵੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਲੁਧਿਆਣੇ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਭੌਤਿਕ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਅਬਦੁਸ ਸਲਾਮ ਦਾ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਬਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ।
ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਪਰਮਾਣੂ ਭੌਤਿਕ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਜਿਸਨੇ ਦਸ ਸਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।
ਜਲੰਧਰ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਝੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਖੋਜੀ, ਜਿਸਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੇ, ਸਾਰੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਬੀਜੀਆਂ, ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਢਿੱਡ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਕਰਨਾਲ ਦੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਜੋ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਗਈ, ਜਿਸਦੀ 2003 ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬੀਆ ਸ਼ਟਲ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।