ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਲੁਬਾਣਾ
ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰੀ ਜਿਸ ਨੇ 1664 ਵਿੱਚ ਬਕਾਲੇ ਵਿੱਚ 22 ਦਾਅਵੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ, ਛੱਤ ਉੱਤੋਂ 'ਗੁਰੂ ਲਾਧੋ ਰੇ' ਪੁਕਾਰਦਿਆਂ।
ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਜਿਹਲਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਟਾਂਡੇ ਦਾ ਲੁਬਾਣਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵਪਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤੂਫ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਚ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਪੰਜ ਸੌ ਮੋਹਰਾਂ ਸੁੱਖੀਆਂ।
1664 ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੁੱਖਣਾ ਤਾਰਨ ਬਕਾਲੇ ਆਇਆ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਢੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਬਾਈ ਜਣੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦੱਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਹਰ ਇੱਕ ਅੱਗੇ ਦੋ ਮੋਹਰਾਂ ਰੱਖਦਾ ਗਿਆ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੁਝ ਨਾ ਕਿਹਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਉੱਪਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਨਾ ਲੱਭਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਸੁੱਖੀਆਂ ਪੰਜ ਸੌ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਕੀ ਕਿੱਥੇ ਹਨ।
ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਕੋਠੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਪੁਕਾਰਿਆ 'ਗੁਰੂ ਲਾਧੋ ਰੇ, ਗੁਰੂ ਲਾਧੋ ਰੇ'। ਵਿਰੋਧੀ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ, ਪਰ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਬਾਬਾ ਬਕਾਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਦੀ ਯਾਦ ਹੈ।
