ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ
ਜਿੱਥੇ 1664 ਵਿੱਚ ਵਪਾਰੀ ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਲੁਬਾਣੇ ਨੇ ਕਈ ਦਾਅਵੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ, ਜਦੋਂ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਉਂਦੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨਾ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਅਗਲੇ ਗੁਰੂ 'ਬਕਾਲੇ' ਹਨ।
ਬਕਾਲਾ, ਹੁਣ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਿਆਸ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਕਸਬਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਕਈ ਸਾਲ ਇੱਕ ਭੋਰੇ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹੇ।
ਜਦੋਂ 1664 ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਗਲੇ ਗੁਰੂ 'ਬਕਾਲੇ' ਹਨ, ਬਾਈ ਸੋਢੀਆਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਥਾਪ ਲਿਆ। ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਲੁਬਾਣੇ ਨੇ ਮੋਹਰਾਂ ਦੀ ਪਰਖ ਨਾਲ ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ, ਅਤੇ ਕੋਠੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਪੁਕਾਰਿਆ 'ਗੁਰੂ ਲਾਧੋ ਰੇ'।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭੋਰਾ ਸਾਹਿਬ ਉਸ ਭੋਰੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਹਰ ਸਾਲ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖੜ ਪੁੰਨਿਆ ਦਾ ਮੇਲਾ ਵੱਡੀਆਂ ਭੀੜਾਂ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕ
ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ, 'ਹਿੰਦ ਦੀ ਚਾਦਰ'। ਆਨੰਦਪੁਰ ਵਸਾਇਆ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤਾਂ ਦੇ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਰੱਖਣ ਦੇ ਹੱਕ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ 1675 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੀਸ ਦਿੱਤਾ।
ਅੱਠਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਚੇਚਕ ਅਤੇ ਹੈਜ਼ੇ ਦੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਚੇਚਕ ਨਾਲ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਏ।
ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰੀ ਜਿਸ ਨੇ 1664 ਵਿੱਚ ਬਕਾਲੇ ਵਿੱਚ 22 ਦਾਅਵੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ, ਛੱਤ ਉੱਤੋਂ 'ਗੁਰੂ ਲਾਧੋ ਰੇ' ਪੁਕਾਰਦਿਆਂ।