
ਸਰ ਸਿਕੰਦਰ ਹਯਾਤ ਖ਼ਾਨ
1937 ਤੋਂ 1942 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ, ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਯੂਨੀਅਨਿਸਟ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।
ਸਿਕੰਦਰ ਹਯਾਤ ਖ਼ਾਨ 1892 ਵਿੱਚ ਅਟਕ ਨੇੜੇ ਵਾਹ ਦੇ ਖੱਟੜ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਪਹਿਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਬੈਂਕਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਬਣ ਕੇ ਫ਼ਜ਼ਲ-ਏ-ਹੁਸੈਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਨੀਅਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਬਣੇ।
1937 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਯੂਨੀਅਨਿਸਟਾਂ, ਸਿੱਖ ਅਕਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਬਣੇ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਨਾਲ ਸਿਕੰਦਰ-ਜਿਨਾਹ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 1940 ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਮਤੇ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਖਰੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਵੰਡ ਦੀ ਥਾਂ ਢਿੱਲੇ ਸੰਘ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।
ਦਸੰਬਰ 1942 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ ਅਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਨਾਲ ਦਫ਼ਨ ਹੋਏ। ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੋੜੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਜੁੜੇ ਹੋਏ

ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਵਕੀਲ ਜਿਸ ਨੇ 1923 ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਅਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾਈ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰਕੂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਿਆਂ।

ਰੋਹਤਕ ਦਾ ਜਾਟ ਆਗੂ ਅਤੇ ਯੂਨੀਅਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਾਇਆ।