ਅਟਕ
ਸਿੰਧ ਦੇ ਪੱਤਣ ਉੱਤੇ ਕਿਲ੍ਹਾ। 1813 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਕਾਬੁਲ ਦੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ ਸੀ।
ਅਟਕ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਜੀ. ਟੀ. ਰੋਡ ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕਾਬਲ ਦਰਿਆ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੋਂ ਜ਼ਰਾ ਹੇਠਾਂ, ਇੱਕ ਭੀੜੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ। ਅਕਬਰ ਨੇ 1581 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਣਵਾਇਆ।
1813 ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਅਟਕ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦਾ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਸਿੰਧ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਗਈਆਂ।
ਕਿਲ੍ਹਾ ਅਜੇ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਘਾਟੀ ਉੱਤੇ ਬਣਿਆ ਪੁਲ ਸੜਕ ਅਤੇ ਰੇਲ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕ
ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ। ਮਿਸਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਬਣਾਇਆ, ਚਾਲੀ ਸਾਲ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਸੋਨਾ ਚੜ੍ਹਾਇਆ।
ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਸਿਪਹਸਾਲਾਰ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਦੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਰਹੇ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਜਮਰੌਦ ਸਾਂਭਦਿਆਂ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ।
1937 ਤੋਂ 1942 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ, ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਯੂਨੀਅਨਿਸਟ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।
ਮੁਢਲੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੋਹਰੀ ਜਰਨੈਲ, 1813 ਵਿੱਚ ਅਟਕ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਲੜਾਈਆਂ
ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ
ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸਿੱਕੇ, ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਬੈਠਾ ਬਲਦ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨੇਜ਼ੇ ਵਾਲਾ ਘੋੜਸਵਾਰ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਦਾ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਦਾ ਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਮੰਤ ਦੇਵ।
Attock Fort1581 – 1583Built by Akbar to guard the Grand Trunk Road's crossing of the Indus. Ranjit Singh's army took it from the Afghans in 1813.