ਭੰਗਾਣੀ
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਮੈਦਾਨ, 1688 ਵਿੱਚ, ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਦੇ ਰਾਜਾ ਫ਼ਤਿਹ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ।
ਭੰਗਾਣੀ ਸਿਰਮੌਰ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮੀਲ ਦੂਰ ਜਮਨਾ ਕੰਢੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਸਤੰਬਰ 1688 ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਦੇ ਰਾਜਾ ਫ਼ਤਿਹ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਸੀ। ਸਢੌਰੇ ਦੇ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਮੁਰੀਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਲਈ ਲੜਨ ਲਿਆਏ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਕਤ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭੰਗਾਣੀ ਸਾਹਿਬ ਉਸ ਮੈਦਾਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
ਲੋਕ
ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਯੋਧਾ ਅਤੇ ਕਵੀ। 1699 ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸਾਜਿਆ, ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਲੰਮੀ ਜੰਗ ਲੜੀ, ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਵਾਰੇ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਗੁਰੂ ਥਾਪਿਆ।
ਸਢੌਰੇ ਦੇ ਸੂਫ਼ੀ ਜੋ ਭੰਗਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਲਈ ਲੜਨ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਮੁਰੀਦ ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਉੱਥੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਢੌਰੇ ਦੇ ਹਾਕਮ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਰਵਾ ਦਿੱਤਾ।