ਮੰਦਰ, ਮਸਜਿਦ ਜਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ
ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ
ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬپاونٹا صاحب
ਜਮਨਾ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਨੌਜਵਾਨ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਲਗਭਗ 1685 ਤੋਂ 1688 ਤੱਕ ਰਹੇ, ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਦੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ 52 ਕਵੀ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦੇ।
ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਵਿੱਚ ਜਮਨਾ ਕੰਢੇ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 1685 ਵਿੱਚ ਸਿਰਮੌਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਠਹਿਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ, ਆਪਣੀ ਬਹੁਤੀ ਕਵਿਤਾ ਰਚੀ, ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ।
ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਇਸ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਅਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਲਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਅਜਾਇਬਘਰ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ 1687 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਜੰਮੇ।
ਭੰਗਾਣੀ ਦੀ ਲੜਾਈ 1688 ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮੀਲ ਦੂਰ ਲੜੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਪਰਤ ਆਏ।
