ਪਾਣੀਪਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ
ਬਾਬਰ ਦੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲੇ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਨੇ ਕਿਤੇ ਵੱਡੀ ਲੋਧੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਬਾਬਰ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਾਬਲ ਦਾ ਤੈਮੂਰੀ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਬਾਬਰ ਕਈ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਉੱਤੇ ਧਾਵੇ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਅਤੇ 1525 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਦੌਲਤ ਖ਼ਾਨ ਲੋਧੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਇਬਰਾਹੀਮ ਲੋਧੀ ਦਾ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟਣ ਲਈ ਸੱਦਿਆ। ਬਾਬਰ ਕੋਈ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਤੋਪਾਂ ਅਤੇ ਤੋੜੇਦਾਰ ਬੰਦੂਕਾਂ ਦੇ ਕਾਫ਼ਲੇ ਨਾਲ ਆਇਆ।
21 ਅਪ੍ਰੈਲ 1526 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀਪਤ ਵਿਖੇ ਉਸ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਇਬਰਾਹੀਮ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਇੱਕ ਲੱਖ ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀ ਸੀ। ਬਾਬਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੱਡੇ ਸੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤੋਪਾਂ ਬੀੜੀਆਂ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਸਾਲੇ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਬਾਹੀਆਂ ਦੁਆਲੇ ਘੇਰਾ ਪਾਇਆ। ਤੋਪਾਂ ਤੋਂ ਹਾਥੀ ਭੜਕ ਗਏ, ਅਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਤੱਕ ਇਬਰਾਹੀਮ ਲੋਧੀ ਆਪਣੇ ਪੰਦਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਜਵਾਨਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਬਾਬਰ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਆਗਰਾ ਲੈ ਕੇ ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਬਰ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਸੈਦਪੁਰ ਲੁੱਟਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ਼ ਭੁੱਲ ਚੁੱਕੇ ਹਾਕਮਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਬੀ ਨਿਆਂ ਵਜੋਂ ਲਿਖਿਆ।
ਉਸੇ ਦੌਰ ਦੀਆਂ
ਮੁਗ਼ਲ ਪੰਜਾਬ, 1526 – 1705ਸਤਲੁਜ ਉੱਤੇ ਮਾਛੀਵਾੜੇ ਵਿਖੇ ਪਰਤਦੇ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਨੇ ਸੂਰੀ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਸਰਹਿੰਦ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਜਿੱਤੇ।
ਦਿੱਲੀ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਿੰਦੂ ਜਰਨੈਲ ਹੇਮੂ ਜਿੱਤ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਤੀਰ ਉਸ ਦੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਵੱਜਾ; ਉਸ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਟੁੱਟ ਗਈ ਅਤੇ ਬਾਲਕ ਅਕਬਰ ਦਾ ਤਖ਼ਤ ਬਚ ਗਿਆ।
ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਟੱਕਰ, ਜੋ ਬਿਆਸ ਉੱਤੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦਪੁਰ ਵਸਾਉਣ ਪਿੱਛੇ ਹੋਈ।
ਸ਼ਾਹਜਹਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਬਾਜ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਮੋੜਨ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇੱਕ ਮੁਗ਼ਲ ਦਸਤੇ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਵੇਲੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਮਾਲਵੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਲੜੀ ਗਈ ਜੋ ਸਿੱਖ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਨੇ ਸ਼ਾਹੀ ਤਬੇਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਲਈ ਭੇਟਾ ਸਨ।
ਕਦੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਾਲਾਰ ਰਿਹਾ ਪੈਂਦੇ ਖ਼ਾਨ ਉਹਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਗ਼ਲ ਫ਼ੌਜ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਨੌਜਵਾਨ ਤਿਆਗ ਮੱਲ ਇੰਨਾ ਚੰਗਾ ਲੜੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਤੋਂ ਕੀਰਤਪੁਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਿਆਂ ਹੋਈ ਇੱਕ ਝੜਪ।
ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ, ਕੋਈ ਬਾਈ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ। ਸਢੌਰੇ ਦੇ ਪੀਰ ਬੁੱਧੂ ਸ਼ਾਹ ਆਪਣੇ ਮੁਰੀਦਾਂ ਸਮੇਤ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਲੜੇ ਅਤੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਗੁਆਏ।