
ਬਾਬਰ
ਫ਼ਰਗ਼ਾਨਾ ਦਾ ਤੈਮੂਰੀ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਜਿਸ ਨੇ 1526 ਵਿੱਚ ਪਾਣੀਪਤ ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਉੱਤੇ ਕਈ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਸੈਦਪੁਰ ਦੀ ਲੁੱਟ ਵੇਖੀ।
ਜ਼ਹੀਰੁੱਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ ਬਾਬਰ 1483 ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਗ਼ਾਨਾ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ, ਪਿਓ ਵੱਲੋਂ ਤੈਮੂਰ ਦੀ ਅਤੇ ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚੰਗੇਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਔਲਾਦ। ਆਪਣੇ ਵਤਨ ਤੋਂ ਕੱਢੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੇ 1504 ਵਿੱਚ ਕਾਬਲ ਲਿਆ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਹਿੰਦ ਵੱਲ ਮੋੜੀਆਂ।
1519 ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ। 1521 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸੈਦਪੁਰ ਲੁੱਟਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਕੈਦ ਹੋਏ ਅਤੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦ ਰਚੇ। 1526 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਤੋਪਾਂ ਅਤੇ ਤੋੜੇਦਾਰ ਬੰਦੂਕਾਂ ਨਾਲ ਪਾਨੀਪਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇਬਰਾਹੀਮ ਲੋਧੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਅਤੇ ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।
ਚਗ਼ਤਾਈ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ, ਬਾਬਰਨਾਮਾ, ਮਹਾਨ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ: ਈਮਾਨਦਾਰ, ਜਗਿਆਸੂ, ਕਾਬਲ ਦੇ ਖ਼ਰਬੂਜ਼ਿਆਂ ਲਈ ਤਰਸਦੀਆਂ। ਉਹ 1530 ਵਿੱਚ ਮਰਿਆ ਅਤੇ ਕਾਬਲ ਦੇ ਇੱਕ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨ ਹੈ।
