چیلیانوالے دی لڑائی
بھارت وچ انگریزاں دیاں لڑیاں سبھ توں خونی لڑائیاں وچوں اک۔ نقصان کارن لنڈن وچ گف نوں ہٹاوݨ دی منگ اٹھی۔
13 جنوری 1849 نوں گف نے جیہلم دے لاگے چیلیانوالا پنڈ نیڑے جھاڑیدار جنگل وچ مورچا لائی بیٹھی شیر سنگھ اٹاریوالے دی فوج اتے حملہ کیتا۔
گف نے سلاہ دے الٹ، دپہر ڈھلے، جنگل وچوں دی حملہ کیتا۔ سکھ توپخانے اتے پیدل سینا نے بھاری نقصان کیتا؛ اک انگریزی برگیڈ دے ٹوٹے-ٹوٹے ہو گئے، اک رسالا ریجیمینٹ گھبرا کے آپݨیاں ہی توپاں اتوں دی بھج گئی، اتے چار ریجیمینٹی جھنڈے کھس گئے۔ رات پیݨ اتے میدان انگریزاں کول سی پر اوہناں دے کوئی 2،400 جوان مارے جا چکے سن۔
ایس خبر نے برطانیہ نوں ہلا دتا؛ گف نوں بدلݨ دا حکم ہویا، بھاویں اوس دے اترادھکاری دے پہنچݨ توں پہلاں اوس نے اک لڑائی ہور لڑی۔ چیلیانوالا نوں برطانیہ وچ بھارت وچ اوس دے سبھ توں ماڑے دناں وچوں اک وجوں یاد کیتا جاندا ہے، اتے پنجاب وچ اوس لڑائی وجوں جو خالصہ ہاریا نہیں۔
دوجی اینگلو-سکھ جنگ وچ سکھاں توں کھوہیاں توپاں اج وی لنڈن وچ رائل ہسپتال چیلسی دے گھاہ دے میداناں اتے کھڑھیاں ہن۔
The two Anglo-Sikh Wars
1845 – 1849- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
After Sobraon the Treaty of Lahore (March 1846) took the Jalandhar Doab and the hills, and Kashmir went to Gulab Singh. After Gujrat the Kingdom of Lahore was annexed, on 29 March 1849.
اسے دور دیاں
انگریزی فتح: اینگلو-سکھ جنگاں
پہلی اینگلو-سکھ جنگ دی پہلی لڑائی، ترکالاں ویلے دھوڑ اتے جھاڑیاں وچ لڑی گئی۔ سکھ کمانڈراں، لال سنگھ اتے تیج سنگھ، اتے بعد وچ ویاپک دوش لگے کہ اوہناں نے آپݨی ہی فوج نال غداری کیتی۔
انی نیڑے کہ ہارڈنگ آپݨے کاغز ساڑن دی تیاری کر بیٹھا۔ جدوں تھکے-ٹٹے انگریز اوس دے رحم اتے سن، تیج سنگھ پچھے ہٹ گیا۔
لدھیاݨے نیڑے ستلج اتے انگریزی جت۔
سکھ ستلج ول پٹھ کرکے لڑے، اتے اوہناں دے پچھے بیڑیاں دا پل ٹٹ گیا۔ شام سنگھ اٹاریوالا آپݨے جواناں سمیت شہید ہویا۔
چناب اتے انگریزی رسالے دا دھاوا سکھ توپاں نال جا ٹکرایا اتے پچھے دھک دتا گیا۔
ملتان دی بغاوت جس نال دوجی اینگلو-سکھ جنگ شروع ہوئی۔ دسمبر وچ اک انگریزی گولے نے قلعے دا مکھ بارودخانا اڈا دتا، اتے مولراج نے جنوری 1849 وچ ہتھیار سٹ دتے۔
انگریزاں دے بھاری توپخانے نے سکھ فوج توڑ دتی۔ 29 مارچ 1849 نوں پنجاب نوں انگریزی راج وچ ملا لیا گیا اتے بال مہاراجہ دلیپ سنگھ نوں گدیوں لاہ دتا گیا۔