ਘੁਮਿਆਰ, ਜੁਲਾਹੇ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਕਿੱਤੇ

ਕਿੱਥੇ

ਹਰ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਕਸਬਾ; ਜੁਲਾਹੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਬੁਣਕਰ ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ

ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ

ਘੁਮਿਆਰ, ਜੁਲਾਹੇ, ਲਲਾਰੀ, ਤੇਲੀ, ਝਿਊਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੋਰ ਕਿੱਤੇ

ਘੁਮਿਆਰ, ਭਾਵ ਕੁਮ੍ਹਾਰ, ਹਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਘੜੇ, ਤੰਦੂਰ ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਖੋਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਮਾਲ ਢੋਂਦਾ ਸੀ। ਜੁਲਾਹਾ ਉਹ ਖੱਦਰ ਅਤੇ ਖੇਸ ਬੁਣਦਾ ਸੀ ਜੋ ਪਿੰਡ ਪਹਿਨਦਾ ਸੀ; ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਜੁਲਾਹੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਨ, ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਨੇ ਅੰਸਾਰੀ ਨਾਂ ਅਪਣਾਇਆ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਛੀਂਬੇ ਸਨ ਜੋ ਕੱਪੜਾ ਛਾਪਦੇ ਅਤੇ ਰੰਗਦੇ, ਤੇਲੀ ਜੋ ਤੇਲ ਕੱਢਦੇ, ਅਤੇ ਝਿਊਰ ਜੋ ਪਾਣੀ ਢੋਂਦੇ ਸਨ।

ਪੁਰਾਣੇ ਸੇਪੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੇਠ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦਾ ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਕਿਸਾਨ ਘਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਟੋਲੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹਰ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਬਦਲੇ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਮਹਾਨ ਭਗਤੀ ਕਵੀ ਕਬੀਰ ਜੁਲਾਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ, ਜਿਸ ਦੀ ਬਾਣੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਛੀਂਬਾ ਸੀ; ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨੀ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨੇ ਬਹੁਤਾ ਪੁਰਾਣਾ ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਦਿੱਤਾ।