ਭਗਤ ਕਬੀਰ

ਕਬੀਰ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦਾ ਜੁਲਾਹਾ ਸੀ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਜੁਲਾਹਿਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ, ਸ਼ਾਇਦ ਪੰਦਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ। ਕਥਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਲਾਅ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਤੈਰਦਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਜੁਲਾਹੇ ਨੀਰੂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੀਮਾ ਨੇ ਪਾਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਗੁਰੂ ਰਾਮਾਨੰਦ ਨੂੰ ਚੇਲਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚਲਾਕੀ ਕੀਤੀ: ਘਾਟ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਉੱਤੇ ਲੇਟ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਰਾਮਾਨੰਦ ਤੜਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਗੁਰੂ ਦਾ ਪੈਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਵੇ ਅਤੇ ਉਹ 'ਰਾਮ, ਰਾਮ' ਪੁਕਾਰਨ।

ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਬੁਣਨਾ ਨਾ ਛੱਡਿਆ, ਅਤੇ ਖੱਡੀ ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਬੋਲ ਜਨੇਊ ਵਾਲੇ ਪੰਡਤ ਅਤੇ ਬਾਂਗ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਲਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਮਖ਼ੌਲ ਉਡਾਉਂਦੇ ਹਨ: 'ਜਉ ਖੁਦਾਇ ਮਸੀਤਿ ਵਸਤੁ ਹੈ ਅਉਰੁ ਮੁਲਖੁ ਕਿਸੁ ਕੇਰਾ'। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਨਿਰਾਕਾਰ ਰੱਬ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਏ, ਅੰਦਰ ਜਪੇ ਨਾਮ ਦੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਮੌਤ ਦੇ ਜੋ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਮੰਗਤੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਦੋਹੇ ਅਤੇ ਸਾਖੀਆਂ ਉੱਤਰੀ ਹਿੰਦ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਅਤੇ ਅਖਾਣ ਬਣ ਗਏ।

ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪੰਜ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਬਦ-ਸਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਭਗਤ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਆਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਗਹਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਮਨਹੂਸ ਥਾਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਖੋਤੇ ਦੀ ਜੂਨ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਥਾਂ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਚੁਣੀ ਸੀ। ਕਥਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਲਈ ਝਗੜ ਪਏ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਫੁੱਲ ਮਿਲੇ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੰਡ ਲਏ।