
- ਕਿੱਥੇ
- ਕਸਬੇ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ: ਲਾਹੌਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਮੁਲਤਾਨ, ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ, ਪਿਸ਼ਾਵਰ; ਅਰੋੜੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ
- ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ
- ਵਪਾਰੀ, ਦੁਕਾਨਦਾਰ, ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ, ਮੁਨਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ
ਕਸਬਿਆਂ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਲਿਖਣ-ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਭਾਈਚਾਰੇ। ਦਸੇ ਗੁਰੂ ਖੱਤਰੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਅਤੇ ਖੱਤਰੀ ਅਤੇ ਅਰੋੜੇ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਸਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਵਪਾਰੀ ਤਬਕੇ ਦਾ ਵੀ। ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸੂਬੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਖੱਤਰੀ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੀਵਾਨ ਮੋਹਕਮ ਚੰਦ ਅਤੇ ਮੁਲਤਾਨ ਦਾ ਦੀਵਾਨ ਸਾਵਣ ਮੱਲ; ਕੁਝ ਖੱਤਰੀ ਅਤੇ ਅਰੋੜੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣ ਗਏ, ਕਸਬਿਆਂ ਦੇ ਖੋਜੇ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ੇਖ਼।
1947 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਖੱਤਰੀ ਅਤੇ ਅਰੋੜੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਗੁਆ ਕੇ ਭਾਰਤ ਆ ਗਏ, ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮੁੜ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ। ਚਕਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਗਾਹ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ।


