ਦੀਵਾਨ ਮੋਹਕਮ ਚੰਦ

ਮੋਹਕਮ ਚੰਦ ਲਗਭਗ 1750 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਨੇੜੇ ਕੁੰਜਾਹ ਵਿੱਚ ਖੱਤਰੀ ਘਰ ਜੰਮਿਆ, ਅਤੇ 1806 ਵਿੱਚ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭੰਗੀ ਸਰਦਾਰਾਂ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ।

ਪਸਾਰ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਜਰਨੈਲ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਫਿਲੌਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਜਿੱਤ ਅਤੇ 1809 ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀ ਰਿਆਸਤਾਂ ਅਤੇ ਕਾਂਗੜੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਾਨ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1813 ਵਿੱਚ ਅਟਕ ਵਿੱਚ ਵਜ਼ੀਰ ਫ਼ਤਿਹ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਫ਼ੌਜ ਉੱਤੇ ਫ਼ੈਸਲਾਕੁਨ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਸਿੱਖ ਜਿੱਤ।

1814 ਦੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪੋਤੇ ਰਾਮ ਦਿਆਲ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਮੋਤੀ ਰਾਮ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ।