ਬੰਬਈ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ
ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਕਪੂਰ ਤੋਂ ਯਸ਼ ਚੋਪੜਾ ਤੱਕ, ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਬਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬੇ ਤੋਂ ਆਏ।
ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਕਪੂਰ ਲਾਇਲਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ, ਦੇਵ ਆਨੰਦ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਕੋਲ, ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਯਸ਼ ਚੋਪੜਾ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ। ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹੋਏ।
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਕੰਮ ਲਈ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਛੱਡ ਗਏ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਵਜੋਂ ਆਏ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ, ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।
ਹੋਰ ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਨਾਟਕ
ਲਾਹੌਰ ਉਦੋਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਬੰਬਈ ਅਜੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ 1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਦਿਲ ਬਣ ਗਿਆ।
ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਐਕਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ ਜਿਸ ਨੇ ਸੁਲਤਾਨ ਰਾਹੀ ਨੂੰ ਦੰਤਕਥਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ 2022 ਦਾ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣ ਗਿਆ।
ਘੁੰਮਦੇ ਮਸਖ਼ਰੇ ਅਤੇ ਨਕਲਚੀ ਜੋ ਵਿਆਹਾਂ, ਮੇਲਿਆਂ ਅਤੇ ਦਰਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਸਨ, ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ, ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦਾ ਮਖ਼ੌਲ ਉਡਾਉਂਦੇ।
ਉਹ ਨਾਟਕਕਾਰ ਜੋ ਸਿਆਸੀ ਨਾਟਕ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੱਕ ਲੈ ਗਿਆ, ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਮੰਨਾ ਸਿੰਘ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਫ਼ੌਜੀ ਰਾਜ ਹੇਠ ਬਣੀ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਟਕ ਬੁੱਲ੍ਹਾ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਸਟੇਜ ਉੱਤੇ ਲੈ ਆਇਆ।
ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਿਊਂਦਾ ਕੀਤਾ, ਸ਼ਰਧਾ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਹਾਣੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਕਪੂਰ ਸੀ।
ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਹੀਰ ਉੱਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫ਼ਿਲਮ, ਫ਼ਿਰਦੌਸ ਅਤੇ ਇਜਾਜ਼ ਨਾਲ ਅਤੇ ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ।
ਇੱਕ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ, ਉਸਦੇ ਮੁਜ਼ਾਰੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨਾਲ ਹੋਈ ਜ਼ਿਆਦਤੀ ਬਾਰੇ ਸੰਜੀਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ, ਜੋ ਕਲਾ-ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਹੁਨਰਮੰਦਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਬਣਾਈ।
2010ਵਿਆਂ ਦਾ ਉਛਾਲ, ਜਦੋਂ ਮੋਹਾਲੀ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣੇ ਤੋਂ ਬਰੈਂਪਟਨ ਤੱਕ ਸਿਨੇਮਾ ਘਰ ਭਰ ਦਿੱਤੇ।