ਅੱਜ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ
2010ਵਿਆਂ ਦਾ ਉਛਾਲ, ਜਦੋਂ ਮੋਹਾਲੀ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣੇ ਤੋਂ ਬਰੈਂਪਟਨ ਤੱਕ ਸਿਨੇਮਾ ਘਰ ਭਰ ਦਿੱਤੇ।
ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਬਜਟਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਲਗਭਗ 2010 ਤੋਂ ਚਮਕ ਉੱਠਿਆ। ਜੱਟ ਐਂਡ ਜੂਲੀਅਟ (2012) ਅਤੇ ਕੈਰੀ ਆਨ ਜੱਟਾ (2012) ਵਰਗੀਆਂ ਕਾਮੇਡੀਆਂ, ਅੰਗਰੇਜ (2015) ਵਰਗੀਆਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸਮਤ (2018) ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਕ ਤੋਂ ਅਦਾਕਾਰ ਬਣੇ ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ, ਗਿੱਪੀ ਗਰੇਵਾਲ ਅਤੇ ਐਮੀ ਵਿਰਕ ਵਰਗੇ ਸਿਤਾਰੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਸ ਜਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਕੈਨੇਡਾ, ਬਰਤਾਨੀਆ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲੀਆਂ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 1979 ਦੀ ਕਲਾਸਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਨਵੀਂ ਬਣੀ ਦ ਲੈਜੈਂਡ ਆਫ਼ ਮੌਲਾ ਜੱਟ (2022) ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਵਾਲੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣ ਗਈ।
ਹੋਰ ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਨਾਟਕ
ਲਾਹੌਰ ਉਦੋਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਬੰਬਈ ਅਜੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ 1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਦਿਲ ਬਣ ਗਿਆ।
ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਐਕਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ ਜਿਸ ਨੇ ਸੁਲਤਾਨ ਰਾਹੀ ਨੂੰ ਦੰਤਕਥਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ 2022 ਦਾ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਕਪੂਰ ਤੋਂ ਯਸ਼ ਚੋਪੜਾ ਤੱਕ, ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਬਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬੇ ਤੋਂ ਆਏ।
ਘੁੰਮਦੇ ਮਸਖ਼ਰੇ ਅਤੇ ਨਕਲਚੀ ਜੋ ਵਿਆਹਾਂ, ਮੇਲਿਆਂ ਅਤੇ ਦਰਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਸਨ, ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ, ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦਾ ਮਖ਼ੌਲ ਉਡਾਉਂਦੇ।
ਉਹ ਨਾਟਕਕਾਰ ਜੋ ਸਿਆਸੀ ਨਾਟਕ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੱਕ ਲੈ ਗਿਆ, ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਮੰਨਾ ਸਿੰਘ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਫ਼ੌਜੀ ਰਾਜ ਹੇਠ ਬਣੀ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਟਕ ਬੁੱਲ੍ਹਾ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਸਟੇਜ ਉੱਤੇ ਲੈ ਆਇਆ।
ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਿਊਂਦਾ ਕੀਤਾ, ਸ਼ਰਧਾ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਹਾਣੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਕਪੂਰ ਸੀ।
ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਹੀਰ ਉੱਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫ਼ਿਲਮ, ਫ਼ਿਰਦੌਸ ਅਤੇ ਇਜਾਜ਼ ਨਾਲ ਅਤੇ ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ।
ਇੱਕ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ, ਉਸਦੇ ਮੁਜ਼ਾਰੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨਾਲ ਹੋਈ ਜ਼ਿਆਦਤੀ ਬਾਰੇ ਸੰਜੀਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ, ਜੋ ਕਲਾ-ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਹੁਨਰਮੰਦਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਬਣਾਈ।