ਭਗਤ ਧੰਨਾ

ਧੰਨਾ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਟੋਂਕ ਨੇੜੇ ਧੂਆਂ ਕਲਾਂ ਦਾ ਜੱਟ ਕਿਸਾਨ ਸੀ, ਲਗਭਗ 1415 ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਕਥਾ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ। ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਦੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲਵਾਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਮੰਗਿਆ, ਉਸ ਅੱਗੇ ਭੋਜਨ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਨਾ ਖਾਵੇ ਆਪ ਖਾਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਕਥਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਭੋਲੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਛਕਵਾਇਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਡੰਗਰ ਵੀ ਚਰਵਾਏ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਰਵਾਇਤ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਮਾਨੰਦ ਦਾ ਚੇਲਾ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਿਰਾਕਾਰ ਰੱਬ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਰਦਾਸ ਹੈ: 'ਦਾਲਿ ਸੀਧਾ ਮਾਗਉ ਘੀਉ', ਆਟਾ, ਦਾਲ, ਘਿਉ, ਜੁੱਤੀ, ਕੱਪੜਾ, ਚੰਗੀ ਗਊ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਘੋੜੀ, ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਪਤਨੀ। ਇਹ ਅਜਿਹੇ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੱਬ ਤੋਂ ਰੋਟੀ ਮੰਗਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ਬਦ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਨਾਮਦੇਵ, ਕਬੀਰ, ਰਵਿਦਾਸ ਅਤੇ ਸੈਣ, ਸਾਰੇ ਨੀਵੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਦੇ, ਰੱਬ ਨੂੰ ਪਾ ਗਏ, ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ ਧੰਨਾ ਜੱਟ ਵੀ ਭਗਤੀ ਵੱਲ ਮੁੜ ਪਿਆ: 'ਇਹ ਬਿਧਿ ਸੁਨਿ ਕੈ ਜਾਟਰੋ ਉਠਿ ਭਗਤੀ ਲਾਗਾ'।