ਜੁੱਤੀ
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨੋਕਦਾਰ ਚਮੜੇ ਦੀ ਜੁੱਤੀ, ਵਿਆਹਾਂ ਲਈ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਤਿੱਲੇ ਨਾਲ ਕੱਢੀ ਹੋਈ।
ਜੁੱਤੀ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਚਮੜੇ ਦੀ ਚਪਟੀ ਜੁੱਤੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਨੋਕ ਤਿੱਖੀ, ਕਦੇ ਮੁੜੀ ਹੋਈ, ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਖੱਬੀ-ਸੱਜੀ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਪੇ ਪੈਰ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਢਲ ਜਾਵੇ। ਸਾਦੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਵਿਆਹਾਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਤਿੱਲੇ, ਮਣਕਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਕਢਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਟਿਆਲਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਮੁਲਤਾਨ, ਜਿਸਦਾ ਖੁੱਸਾ ਇਸਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੁੱਤੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ 'ਜੁੱਤੀ ਕਸੂਰੀ', ਕਸੂਰ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਜੋ ਪੈਰ ਨੂੰ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਪਹਿਰਾਵਾ, ਅਖਾਣ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ
ਪੱਗ, ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਟ, ਤਹਿਮਤ ਅਤੇ ਚਾਦਰਾ, ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਾਂਦੀ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੁੱਤੀ।
ਉਹ ਕਹਾਵਤਾਂ ਜੋ ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਆਦਲਾ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਿਆਲ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੁਆਲੇ ਪਾਈਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ।
ਪੰਜਾਬੀ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ: ਕਿੱਕਲੀ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਗੁੱਲੀ-ਡੰਡਾ ਅਤੇ ਪਿੱਠੂ ਖੇਡਦੇ ਮੁੰਡੇ, ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਉੱਤੇ ਹਰ ਛੱਤ ਉੱਤੇ ਪਤੰਗ।
ਰੋਕੇ ਤੋਂ ਡੋਲੀ ਤੱਕ: ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ, ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਗੀਤ।
ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਥੜ੍ਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਮਰਦ ਬੈਠਦੇ, ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਸ਼ ਖੇਡਦੇ ਅਤੇ ਝਗੜੇ ਨਿਬੇੜਦੇ।
ਬੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਜਾ ਜੋ ਦਿਨੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੋਠੇ ਉੱਤੇ ਡਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਨੀਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ।