ਮਹਾਰਾਜਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ
ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਜਾਨਸ਼ੀਨ। 1818 ਵਿੱਚ ਮੁਲਤਾਨ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਦਾ ਸਿਪਹਸਾਲਾਰ, ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਣ ਦੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੂੰਜੇ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 1840 ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਇਦ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ, ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਿਆ।
ਖੜਕ ਸਿੰਘ 1801 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਦਾਤਾਰ ਕੌਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜੰਮਿਆ। ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ ਰਿਹਾ, 1818 ਵਿੱਚ ਮੁਲਤਾਨ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਵਾਰਸ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ।
ਜੂਨ 1839 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੀ ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ, ਪਰ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਆਲਸੀ ਹਾਕਮ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਚਹੇਤੇ ਚੇਤ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵੇ ਦੇ ਕਾਬੂ ਹੇਠ। ਅਕਤੂਬਰ 1839 ਵਿੱਚ ਤਾਕਤਵਰ ਡੋਗਰਾ ਵਜ਼ੀਰ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੇਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਬਿਮਾਰ ਪੈ ਗਿਆ, ਆਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦਿੱਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ, ਅਤੇ 5 ਨਵੰਬਰ 1840 ਨੂੰ ਉਨਤਾਲੀ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ।
ਜੁੜੇ ਹੋਏ
ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ। ਮਿਸਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਬਣਾਇਆ, ਚਾਲੀ ਸਾਲ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਸੋਨਾ ਚੜ੍ਹਾਇਆ।
ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਾਬਲ ਪੋਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਥਾਂ ਰਾਜ ਚਲਾਇਆ। ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਸਕਾਰ ਤੋਂ ਮੁੜਦਿਆਂ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਇੱਕ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦਾ ਮਲਬਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਾ ਅਤੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਦੀ ਵਿਧਵਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਔਰਤ, 1840–41 ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਵਜੋਂ, ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ।
ਨਕਈ ਮਿਸਲ ਤੋਂ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਾਣੀ ਅਤੇ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਮੁਲਤਾਨ ਮੁਹਿੰਮ ਨਾਲ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਰਸਦ ਸਾਂਭੀ।
ਮਹਾਰਾਜਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ