
ਮਾਤਾ ਖੀਵੀ
ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੀ ਸੁਪਤਨੀ ਜੋ ਖਡੂਰ ਵਿੱਚ ਲੰਗਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਔਰਤ।
ਮਾਤਾ ਖੀਵੀ 1506 ਵਿੱਚ ਸੰਘਰ ਕੋਟ ਦੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਜੰਮੇ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਲਹਿਣਾ ਜੀ, ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ, ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਸਨ।
ਖਡੂਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੰਗਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲੀ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ: ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਅਤੇ ਬਲਵੰਡ ਦੀ ਵਾਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ: 'ਬਲਵੰਡ ਖੀਵੀ ਨੇਕ ਜਨ ਜਿਸੁ ਬਹੁਤੀ ਛਾਉ ਪਤ੍ਰਾਲੀ ॥ ਲੰਗਰਿ ਦਉਲਤਿ ਵੰਡੀਐ ਰਸੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਖੀਰਿ ਘਿਆਲੀ ॥' ਉਹ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸਿਫ਼ਤ ਨਾਲ ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਇਕਲੌਤੀ ਔਰਤ ਹਨ।
1552 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ 1582 ਵਿੱਚ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੰਗਰ ਦੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

