ਲੰਗਰ
ਮੁਫ਼ਤ ਰਸੋਈ ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਕੋਈ ਪੰਗਤ ਵਿੱਚ ਭੁੰਜੇ ਬੈਠ ਕੇ ਇੱਕੋ ਖਾਣਾ ਛਕਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀ ਰਸੋਈ ਦੀ ਰੀਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਮਿਲਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੁਪਤਨੀ ਮਾਤਾ ਖੀਵੀ ਨੇ ਖਡੂਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾ ਬਣਾਇਆ। ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨੇਮ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ: ਜੋ ਗੁਰੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਲੰਗਰ ਵਿੱਚ ਪੰਗਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਸਭ ਨਾਲ ਛਕੇ, ਜ਼ਾਤ ਜਾਂ ਰੁਤਬਾ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਰਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਨੇ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ।
ਖਾਣਾ ਸਾਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਦਾਲ, ਇੱਕ ਸਬਜ਼ੀ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਦੇ, ਅਤੇ ਖੀਰ ਜਾਂ ਕੜਾਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ। ਇਹ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਰਸਦ ਤੋਂ ਸੇਵਾਦਾਰ ਸੇਵਾ ਵਜੋਂ ਪਕਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਵਰਤਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਲੰਗਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੱਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਦੇਗਾਂ ਅਤੇ ਭਾਂਡੇ ਮਾਂਜਣ ਵਾਲੇ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਕਤਾਰ ਨਾਲ।
ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਨੇਮਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੌਣ ਕਿਸ ਨਾਲ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਕੱਠੇ ਭੁੰਜੇ ਬੈਠਣਾ ਇੱਕ ਇਨਕਲਾਬ ਸੀ। ਅੱਜ ਸਿੱਖ ਲੰਗਰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਘਰਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਆਫ਼ਤ ਅਤੇ ਮੋਰਚੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, 2020 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਡੇਰਿਆਂ ਸਮੇਤ।
ਹੋਰ ਦਸਤਰਖ਼ਾਨ
ਮੱਖਣ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰਿੱਝਿਆ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਸਾਗ, ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ ਨਾਲ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਆਲ ਦਾ ਸੁਆਦ।
ਆਟੇ, ਖੰਡ ਅਤੇ ਘਿਓ ਦਾ ਗਰਮ ਮਿੱਠਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਜੋ ਸਿੱਖ ਦੀਵਾਨ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਉੱਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵਰਤਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਨਿਹਾਰੀ ਅਤੇ ਪਾਏ, ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਹਲਵਾ ਪੂਰੀ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਫ਼ੂਡ ਸਟਰੀਟਾਂ।
ਛੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਤੰਦੂਰੀ ਕੁਲਚਾ, ਸਟੀਲ ਦੇ ਗਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾੜ੍ਹੀ ਲੱਸੀ, ਅਤੇ ਤਲੀ ਮੱਛੀ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਢਾਬੇ ਦਾ ਖਾਣਾ।
ਭਰੇ ਪਰੌਂਠੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਮੱਖਣ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਸ਼ਤਾ, ਅਤੇ ਹਲਵਾਈ ਦੀ ਹੱਟੀ ਦੀਆਂ ਸਿਆਲ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਠਿਆਈਆਂ।
ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਦੱਬਿਆ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤੰਦੂਰ, ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਤੰਦੂਰ ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਲਾਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਵੰਡ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਪਕਵਾਨ: ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਤੋਂ ਆਏ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਤੰਦੂਰੀ ਮੁਰਗੇ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ।
ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਛੋਲੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਤਲੇ ਭਟੂਰੇ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ਤਾ।
ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰ ਦਾ ਦਿਲ-ਪਸੰਦ ਖਾਣਾ: ਚੌਲਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜਮਾਂਹ, ਅਤੇ ਪਕੌੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਦਹੀਂ ਦੀ ਕੜ੍ਹੀ।
ਮੁਲਤਾਨ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਿਠਾਈ: ਕਣਕ, ਦੁੱਧ, ਖੰਡ ਅਤੇ ਘਿਓ ਦੀ ਸੰਘਣੀ, ਖਸਤਾ ਟੌਫ਼ੀ, ਮੇਵਿਆਂ ਨਾਲ ਜੜੀ।
ਸਿਆਲ ਦੀ ਰੁੱਤ ਜਦੋਂ ਕਮਾਦ ਪੀੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਰਸ ਵੱਡੇ ਕੜਾਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਸੁਨਹਿਰਾ ਗੁੜ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
,_asset_R1K6MXUIHtVKZOHsdAfS3man.jpg)
Kop met oor voor thee uit de langar (gezamenlijke keuken)Format original: hoogte 8.2 cmWikimedia Commons ↗