
ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ 'ਗੋਯਾ'
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨੰਦ ਲਾਲ 1633 ਵਿੱਚ ਗ਼ਜ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਗ਼ਲ ਅਹਿਲਕਾਰ ਦੇ ਘਰ ਜੰਮੇ, ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਬਣੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁਲਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੇ ਮੁਅੱਜ਼ਮ, ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ, ਦੇ ਮੀਰ ਮੁਨਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਉਹ ਅਨੰਦਪੁਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਸਮਰਪਿਤ ਸਿੱਖ ਬਣ ਗਏ, ਉੱਥੇ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਗੋਯਾ, 'ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ', ਤਖ਼ੱਲਸ ਹੇਠ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਉਸਤਤ ਅਤੇ ਰੱਬੀ ਪਿਆਰ ਬਾਰੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਰੁਬਾਈਆਂ ਰਚੀਆਂ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਬਾਰੇ ਵਾਰਤਕ ਲਿਖਤਾਂ।
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ ਅਤੇ ਦੀਵਾਨ-ਏ-ਗੋਯਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਕਲੌਤੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁਲਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲੰਗਰ ਅਤੇ ਮਦਰੱਸਾ ਚਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਲਗਭਗ 1713 ਵਿੱਚ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ।
