
ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ
ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਲਿਖਾਰੀ ਅਤੇ ਵਾਰਾਂ ਦੇ ਰਚੇਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਕਿਹਾ।
ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਲਗਭਗ 1551 ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਭਤੀਜੇ, ਅਤੇ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਬਣੇ।
ਉਹ ਉਹ ਲਿਖਾਰੀ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ 1603 ਅਤੇ 1604 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਰਾਮਸਰ ਵਿਖੇ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਲਿਖਵਾਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਾਲੀ ਵਾਰਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲੰਮੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਜੋ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਮਝਾਉਂਦੀਆਂ, ਮੁਢਲੀ ਸੰਗਤ ਦਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦਰਜ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਕਬਿੱਤ ਵੀ ਲਿਖੇ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਸਰ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ 1636 ਵਿੱਚ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਰਾਂ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ।
ਜੁੜੇ ਹੋਏ

ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ। ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਬਣਾਇਆ, 1604 ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦ ਬਣੇ, 1606 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਤੀਜੇ ਗੁਰੂ, ਜੋ 73 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਬਣੇ। ਲੰਗਰ ਨੂੰ ਹਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਨੇਮ ਬਣਾਇਆ, ਸਤੀ ਅਤੇ ਪਰਦੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ 22 ਮੰਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਥੇਬੰਦ ਕੀਤਾ।

ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਗ੍ਰੰਥ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਦੀਵੀ, ਜਿਊਂਦਾ ਗੁਰੂ: ਛੇ ਗੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਕੋਈ ਤੀਹ ਹੋਰ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦੇ 1,430 ਅੰਗ, 31 ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚ।