
ਪੁਰਾਤਨ ਥਾਂ
ਸੋਆਂ ਵਾਦੀ
ਸੋਅਨپنجاب پٹھار
ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਸੰਦਾਂ ਵਾਲੀ ਦਰਿਆਈ ਵਾਦੀ, ਸੋਆਨੀ ਸਭਿਆਚਾਰ।
ਸੋਆਂ ਦਰਿਆ ਮਾਰਗਲਾ ਪਹਾੜੀਆਂ ਹੇਠ ਪੋਠੋਹਾਰ ਦੇ ਪਠਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗ ਕੇ ਸਿੰਧ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ਉੱਤੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੱਢਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਬਣਾਏ ਪੱਥਰ ਦੇ ਸੰਦ ਲੱਭੇ ਹਨ, ਸੋਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਬੂਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ।
ਪੋਠੋਹਾਰ ਖੱਡਾਂ, ਘਾਟੀਆਂ ਅਤੇ ਨੀਵੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਊਬੜ-ਖਾਬੜ ਇਲਾਕਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਰਸਾਲੂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਮੇਤ।
ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਹੁਣ ਇਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ।